93-29 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਸਮਝੌਤਾ; ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 100 ਫੀਸਦੀ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ, 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਕਾਨੂੰਨ 93 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 29 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਵੋਟ ਵੀ ਪਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਲਕਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ ਇਸ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਸੀ। ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ 100 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ’ਤੇ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਕੱਪੜੇ, ਚਮੜਾ, ਫੁਟਵੀਅਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਉਤਪਾਦ, ਦਵਾਈਆਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਰਤਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਹਸਤਕਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ 100 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ-ਡਿਊਟੀ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਸਰਾਵਿਕਸ, ਕਾਰਪੇਟ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ’ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਟੈਰਿਫ ਲਾਗੂ ਸਨ। ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇਯੋਗ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ 70.03 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ’ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਮੁੱਲ ਦੇ ਲਗਭਗ 95 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 29.97 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੁੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ, ਕਰੀਮ, ਵੇਅ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਜਾਨਵਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਪਿਆਜ਼, ਛੋਲੇ, ਮਟਰ, ਮੱਕੀ, ਬਦਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਸਤੂਆਂ, ਖੰਡ, ਨਕਲੀ ਸ਼ਹਿਦ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਬਨਸਪਤੀ ਜਾਂ ਸੂਖਮਜੀਵ ਆਧਾਰਿਤ ਚਰਬੀਆਂ ਤੇ ਤੇਲ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਵੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੈਥੋਡ, ਕਾਰਤੂਸ, ਰਾਡ, ਬਾਰ ਅਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਅਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਗਟ, ਬਿਲਟ ਅਤੇ ਵਾਇਰ ਬਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਿਆਇਤੀ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਲੱਠੇ, ਊਨ, ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਕੱਚੀ ਖੱਲ, ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਸਮੇਤ ਕਈ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਤੇਲ, ਮਾਲਟ ਐਬਸਟਰੈਕਟ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ, ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਪੈਪਟੋਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ’ਤੇ ਟੈਰਿਫ 3, 5, 7 ਅਤੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਪੜਾਅਵਾਰ ਘਟਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 20 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿਹਨਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 95 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ’ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਖਤਮ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਜਾਣਗੇ। ਸਮਝੌਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।
#IndiaNewZealandFTA #IndiaNewZealandTrade #FreeTradeAgreement #IndiaTrade #NewZealandTrade #ChristopherLuxon #IndiaExports #NewZealandExports #BilateralTrade #TradeAgreement #FTA #IndianExports #TradeNews #IndiaNewZealandRelations #EconomicRelations
